Napełnione akwarium nie jest automatycznie gotowe na ryby. Najpierw potrzebuje filtra biologicznego zdolnego przetwarzać odpady wytwarzane przez przyszłych mieszkańców. Tworzenie tego systemu nazywa się dojrzewaniem akwarium, a jego postęp mierzy się testami wody, nie ocenia na podstawie jej przejrzystości.
Cykl azotowy prostym językiem
Odchody ryb, rozkładające się rośliny i niezjedzony pokarm wytwarzają amoniak, który jest szkodliwy dla ryb. Pożyteczne bakterie przekształcają amoniak w azotyny, również szkodliwe, a inna grupa bakterii przekształca azotyny w azotany. Poziom azotanów kontroluje się przez podmiany wody, wzrost roślin i rozsądną obsadę.
Bakterie te zasiedlają powierzchnie, zwłaszcza odpowiednie wkłady filtracyjne. Potrzebują natlenionej wody i czasu, aby się rozwinąć. Nowy filtr może doskonale wprawiać wodę w ruch, a jednocześnie mieć niewielką wydajność biologiczną.
Dojrzewanie bez ryb
Urządź akwarium, w razie potrzeby uzdatnij wodę kranową, uruchom filtr i grzałkę z ustawieniami dla planowanego gatunku oraz stosuj kontrolowane źródło amoniaku zgodnie ze sprawdzoną metodą dojrzewania. Mierz amoniak, azotyny i azotany odpowiednim zestawem testowym i zapisuj wyniki. Cykl jest gotowy dopiero wtedy, gdy system przetwarza planowaną dawkę amoniaku w czasie określonym dla danej metody, a odczyty zarówno amoniaku, jak i azotynów wracają do bezpiecznego poziomu.
Nie istnieje wiarygodna, stała liczba dni. Temperatura, pH, kontakt z chlorem, wkłady filtracyjne i zastosowana metoda wpływają na tempo procesu. Bakterie w butelce mogą pomóc w dojrzewaniu filtra, ale nie zastępują testów.
Chroń filtr po zakończeniu dojrzewania
- Nie wymieniaj wszystkich wkładów biologicznych jednocześnie.
- W razie potrzeby delikatnie czyść wkłady wielokrotnego użytku w wodzie odlanej z akwarium.
- Utrzymuj pracę filtra i natlenienie.
- Dodawaj zwierzęta stopniowo, zamiast od razu podwajać obciążenie.
- Po wpuszczeniu ryb nadal regularnie wykonuj testy.
Środki dezynfekujące obecne w wodzie kranowej mogą szkodzić bakteriom filtracyjnym, dlatego nie należy bez zastanowienia używać nieuzdatnionej kranówki do płukania dojrzałych wkładów. Przerwa w dostawie prądu lub długi okres bez przepływu również mogą zmniejszyć wydajność biologiczną.
Jeśli ryby już są w akwarium
Obecność amoniaku lub azotynów w zasiedlonym akwarium wymaga szybkiego działania. Zbadaj wodę, przestań dodawać zbędny pokarm, używaj prawidłowo uzdatnionej wody do podmian i zasięgnij porady lekarza weterynarii zajmującego się zwierzętami wodnymi lub doświadczonego specjalisty kierującego się dobrostanem zwierząt. Nie polegaj na wyglądzie ani zapachu. Łapanie powietrza, utrata równowagi, zaciśnięte płetwy lub nietypowa bezczynność to sygnały, że trzeba działać szybko.